Het mooie van dit ontwerpersvak is het grote aanbod aan gratis lettertypes. Elke ontwerper kent de websites die via hun wekelijkse updates een overzicht geven van het gratis aanbod aan illustraties, royalty free foto’s en lettertypes — niet zonder eerst voorbij te moeten scrollen langs de aanbiedingen en bundels die te koop worden aangeboden, natuurlijk.
Na het passeren van deze RF-beelden, die in negen van de tien gevallen onbruikbaar zijn omdat ze buiten een op maat gemaakt concept vallen, vindt men er altijd wel enkele parels. Vaak zijn het scriptletters, alleen bruikbaar voor headings.
Niet altijd wordt er duidelijk aangegeven wat de licentievoorwaarden zijn voor het gebruik van het font: of het alleen is voor Personal Use Only of ook commercieel gebruikt mag worden. Sommige opdrachtgevers zijn niet bekend met de betekenis van deze licenties.
Een bedrijf waarmee ik eens een bespreking had voor een opdracht — dat voorheen zelf zijn uitingen maakte — had geen idee wat Personal Use inhield. Voor een reclamebord bij het voetbalveld, dat hij mij wilde laten ontwerpen, kwam hij zelf met een lettertype aanzetten dat naar zijn smaak was. Het was een font voor Personal Use Only, maar omdat het voor zijn eigen bedrijf was, meende hij het vrij te mogen gebruiken, zoals hij dat altijd al had gedaan.
“Hoeveel commerciëler kan een reclamebord nog worden?” vroeg ik hem.
Opmerkelijk is dat ik vaak, na het verschijnen van de nieuwsbrieven met deze gratis ‘goodies’, de fonts voorbij zie komen in tal van reclames.
Wordt het imago van ’s Neerlands bedrijvigheid bepaald door het aanbod van gratis lettertypes van vaak jonge, onbekende typografen die hun ontwerpen graag terugzien in reclame-uitingen?
Het zou in ieder geval goed passen in de Hollandse ondernemersgeest, waarin men graag voor een dubbeltje op de eerste rij zit. Of bij de ondernemer die simpelweg de licentie naar zijn eigen hand zet.
